Czarne diamenty (1939)

Młody inżynier Nawrat, syn powstańca śląskiego, na wieść o planach odsprzedania kopalni "Mars" zagranicznemu koncernowi, wysuwa projekt założenia górniczej spółdzielni, która przejęłaby zarządzanie przedsiębiorstwem. Narady odbywają się w mieszkaniu Pogorzelskiego, którego córka Teresa od dawna kocha się w inżynierze.
1700 górników wstępuje do spółdzielni, a w zarządzie obok Nawrata pracuje także Teresa i sztygar Świtała. Nawrata uwodzi jednak piękna Irena La Rochelle, córka jednego z dyrektorów koncernu...


W kopalni wybucha pożar. Irena ukrywa ten fakt przed Nawratem, w końcu jednak dowiaduje się on o nieszczęściu i natychmiast udaje do kopalni. Wraz ze Świtałą podejmuje decyzję o wysadzeniu w powietrze płonącego szybu. Zwały węgla odcinają im powrót. Górnicy ruszają na ratunek zasypanym...

Na podstawie powieści Gustawa Morcinka pod tym samym tytułem.




Produkcja: 1939
Premiera: 12 grudzień 1981

Reżyseria:


Muzyka:


Obsada:
inżynier Nawrat, zawiadowca kopalni; w napisach imię: Zbyszko
Tereska, sekretarka Nawrata
matka Nawrata
Irena
Pogorzałka, ojciec Teresy
sztygar Świtała
Zosia
Lili
Smolski
Ratkiewicz
Gustlik, brat Teresy
Kałuża
Żuczek
górnik Walek
Ildefons
i inni



Notatki:
Debiut reżyserski Jerzego Gabryelskiego.
Zgodnie z założeniami osią filmu miała być sprawa ratowania przez polskich górników ważnego dla kraju obiektu przemysłowego. Patriotyzmowi i solidarności robotników przeciwstawiał reżyser kosmopolityzm i wyrachowanie dyrektorów zagranicznego koncernu. Liczne zdjęcia dokumentalne w początkowych sekwencjach filmu miały uwierzytelnić całą historię i nadać jej poważny ton. W miarę rozwoju ekranowych wydarzeń problem społeczny ustępował jednak miejsca wątkowi romansowemu oraz kulminacyjnej scenie katastrofy w kopalni i akcji ratowniczej.

Film został ukończony w sierpniu 1939 roku, tuż przed niemiecko-sowieckim najazdem na Polskę i wybuchem II wojny światowej, a jego premiera miała odbyć się na zupełnie pierwszym Festiwalu Filmowym w Cannes we wrześniu 1939 roku, jednak z oczywistych powodów premiera nie doszła do skutku (a sam festiwal także został odwołąny i "restartował" dopiero w 1946).

Po wojnie, z różnych przyczyn, komunistyczni cenzorzy początkowo nie zgadzali się na jego dystrybucję kinową, zaś po nadejściu ekipy Gomułki film podobno (brak nam potwierdzenia tej informacji) został zwolniony do rozpowszechniania, jednak z nieznanych przyczyn nie pokazano go ani w kinach, ani w późniejszej telewizji. Możliwe, że po prostu zapodział się w archiwach; mógł być także celowo "niedostępny".
Premiery doczekał się dopiero 42 lata później, podczas tzw. "odwilży Solidarności".
Niestety, również i wtedy miał pecha: został pokazany na dzień przed wprowadzeniem stanu wojennego w Polsce. Przewrót dokonany przez juntę Jaruzelskiego oczywiście usunął w cień wszelkie inne wydarzenia, przez co film ten - podobnie jak w 1939 roku - nie doczekał się nawet jednej recenzji lub wzmianki prasowej...


IMDb (angielski)
Wikipedia (polski)


03.170909

(POL) polski,


Śląscy górnicy. Temat z filmu „Czarne diamenty” – Jan Maklakiewicz


Muzyka z filmu „Czarne diamenty” – Jan Maklakiewicz



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz